Shiitake Mantarı Nedir? Çok eski zamanlarda gıdaların ilaç fonksiyonuna sahip oldukları bilinirdi. Yaklaşık 3000 yıl evvel Asya’da yaşayan insanlar Shiitake mantarının tıbbî özelliklerinin farkındaydılar. Eski Çin’de ‘nebatat alimleri’ Shiitake’yi soğuk algınlığı, grip, baş ağrıları, kızamık, sindirimsel rahatsızlıklar, karaciğer problemleri gibi hastalıkların tedavisinde, ayrıca kan dolaşımını hızlandırmak ve canlılığı arttırmak maksadıyla kullanmışlardır. Eski zaman hekimleri de Shiitake’yi chi, veya hayat enerjisini arttırıcı bir unsur olarak tanımlamışlardır.
Bir zamanlar Japonya’da sadece imparator ve ailesi tarafından kullanılan bu mantar, son zamanlarda ciddi araştırmalara konu teşkil etmekte ve tıp otoritelerinin büyük ilgisini çekmektedir. Günümüzde Shiitake mantarına atfedilen tıbbi özellikler öylesine kabul görmektedir ki, bu bitki dünyada en fazla üretilmeye çalışılan mantarlar arasına girmiştir. Yüksek besin değerinin yanısıra son derece lezzetli olan Shiitake mantarının kalorisi çok düşük olup, önemli oranlarda potasyum, fosfor, demir, selenyum, protein, ergesterol (ultraviyole ışınlarına maruz kaldığında D vitaminine dönüşen bir nebat sterosu), tiamin, riboflavin ve niasini, ayrıca bütün ‘esensiyel amino-asitleri’, (vücutta sentezi yapılamayan ve mutlaka dışarıdan alınması gereken) enzimleri, lif ve nükleik asit türevlerini ihtiva eder.
Shiitake Mantarı Faydaları
Halihazırda yapılan araştırmalar, Shiitake’nin bağışıklık sistemini güçlendirici fonksiyonu, ayrıca damar sertliği, kanser, bakteriyel ve virütik rahatsızlıkların tedavisi konularında yoğunlaşmıştır. Shiitake Miselyumu (lentinus edodes miselyumu) ve Shiitake’nin ihtiva ettiği diğer bazı maddeler, (HIV) ve (AİDS) gibi virütik hastalıkların tedavisi için umut vaat ettiklerinden, yoğun ilmî araştırmalara konu teşkil etmektedir. Shiitake mantarındaki miselyuma (LEM) atfedilen bu özellik, söz konusu maddenin, hücrelerin viral enfeksiyonlara karşı bağışıklık kazanmasını sağlayan interferon adlı doğal bir kimyasal maddenin husule gelmesini teşvik etmesine bağlı olabilir. Shiitake mantarı aynı zamanda önemli bir polisakarit olan lentinan‘i ihtiva etmektedir. Bu önemli maddenin tansiyon düşürücü, bağışıklık sistemini güçlendirici, kanserojen tümörleri azaltıcı etkilerinin olması çok muhtemeldir. Lentinan, doğal öldürücü hücreler (natural killer cells) ve T lymphocytes’in teşekkülünü teşvik etmesi bakımından halihazırda bir anti-kanserojen ajan olarak denemelerde kullanılmaktadır. Lentinan Japonya’da, Amerika Birleşik Devletleri’nde FDA’ya (Food and Drug Administration) eşdeğer olan Japonya Sağlık Bakanlığı tarafından antikanserojen bir ilaç olarak tescil edilmiştir, ilim adamları lentinan’ın bağışıklık sistemi için çok önemli olan bazı beyaz kan hücrelerini harekete geçirerek kanserojen tümörleri inhibe ettiğine inanmaktadırlar.
Yan Etkileri Var mı?
Kan sulandırıcı ilaçlar alınıyorsa, beraberinde uzun süreli ve bol miktarda Shiitake mantarı yenmesi, bu mantarın kan pıhtılaşmasını azaltıcı etkisinden dolayı uygun değildir.
