Otsu kültür bitkilerinden olan sarımsağın bilimsel adı Allium sativum L.Sarımsağın bileşimindeki alliin, allicin, thiosulfinatlar, gama-glutamylcysteine peptitleri gibi kükürt bileşikleri, insan metabolizması için önemlidir. Tedavide beyaz sarmısak kullanılır. Yalnız alliin veya allicinden zengin kültür türleri etkilidir.
•Çiğ Sarımsak
Sarımsağın etkisi çiğnenerek yenmesi halinde en üst seviyede olur. Sarımsak pişirildiğinde allicin bozulduğu için antibiyotik etkisi kaybolur. Yapılan araştırmalar sarımsağın içerisindeki en önemli bileşiğin “allisin” olduğunu göstermiştir. Ancak allisin taze sarımsak içerisinde doğrudan bulunmaz. Normal şartlarda alliin ve allinaz enzimi ayrı ayrı hücrelerde olduğundan sarımsak uzun süre bozulmadan özeliğini korur.
•Taze Sarımsak
Taze sarımsakta”alliin” denilen kükürtlü uçucu bir bileşik vardır ve bu bileşiğin herhangi bir belirgin etkisi bulunmamaktadır. Sarımsak ezildiğinde ise yine sarımsak içerisinde bulunan allinaz enzimi sayesinde parçalanarak esas etkili şekli olan “allisine” dönüşür. Diğer bir ifadeyle alliin, sarımsağın bileşiminde doğal olarak bulunurken allicin ise sarımsağın mekanik olarak ezilmesi sonucunda oluşan bir maddedir. Ancak her iki madde de gerek ısıya ve gerekse aside dayanıksızdır. Sarımsak çiğnenmeden yutulduğunda, midede allinaz enzimi mide asidi ile tahrip oldundan etkili şekli olan allisin oluşumu meydana gelmez. Bu durumda etkili olabilmesi için sarımsağın ağızda yavaşça çiğnenerek allisine dönüşümü sağlanması ve mideye gitmeden emilimini gerçekleştirilmesi gerekir.
•Sarımsak Tozu
Sarımsak dişlerinin kıyılıp 65′C’yi aşmayan ısıda kurutulduktan veya kuru-dondurulduktan sonra toz haline getirilmesiyle elde edilir. Sarımsak tozu eğer suyu düşük sıcaklıkta dikkatli bir şekilde uçurulup toz haline getirildiyse yeterli allisin içeriğine sahip olabilir, Ancak allisin miktarının tespit edilmiş olması gerekir.
•Sarımsak Yağı
Dilimlenmiş sarımsak parçalarının zeytinyağı içerisinde bekletilmasiyle hazırlanır. Ancak enzimatik dönüşüm sağlanamadığından etkisi zayıftır.
•Sarımsak Tabletleri
Kıyılıp 65′C’yi aşmayan ısıda kurutulduktan ya da kuru-dondurulduktan sonra toz haline getirilmiş sarımsak tozu (günde 0.5-1 g) içeren standardize hazır preparatlar kullanılır. Sarımsağın etkisi bazı etkenlere bağlı olarak kendini gösterdiği için bağırsakta çözünen tabletlerin kullanılması en doğru tercihtir. Bu sayede ağız veya midede vereceği rahatsızlık en aza indirgenmiş olur ve de bağırsakta çözündüğü için bozulmadan mideden geçmesi sağlanır. Ayrıca bu şekilde tedavi etkinliğinin gözlenebilmesi için gerekli olan standart doz kullanımı da mümkün olabilecektir. Klinik çalışma verilerine göre, günlük olarak %0.3-1.3 allisin taşıyan sarımsak tabletlerinin 600-900 mg dozları etkili olmktadır. Araştırmacılar istenen etkinin sağlanabilmesi için uzun süreli kullanılması gerektiğini belirtiyorlar. En az 2 yıl boyunca standart sarımsak ektresi kullanan 202 kişi üzerinde yürütülen bir epidemiyolojik çalışmada yaşa bağlı olarak oluşan damar sertliğinin belirgin bir şekilde düzeldiği tespit edilmiştir.
