Çölyak Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Çölyak Hastalığı Nedir? Çölyak Hastalığı Belirtileri Nelerdir? Çölyak Hastalığının Tedavisi Nelerdir? Çölyak Hastalığı Tanısı Nasıl Konulur? çölyak hastalığı hakkında bilgileri yazımızda bulabilirsiniz.

Gluten Enteropatisi olarak da adlandırılan Çölyak bir sindirim sistemi hastalığıdır. Bağırsaklarda sindirimin sağlanmasında etkin olan villus bulunmaktadır. Ancak tüysü oluşumlar da denilen yapıların bozulmasıyla birlikte ince bağırsakta hasarlar meydana gelmektedir. İşte bu hasara neden olan faktör ise buğday, arpa, yulaf veya çavdar gibi tahıllarda bulunan gluten isimli proteindir.

Literatüre bakıldığında her yaşta ortaya çıkabilen bir hastalık olduğu görülmektedir. Çocukluk döneminde, ergenlikte, orta yaş ve ilerisinde ortaya çıkabilen, genetik faktörlü olan ve ailevi kalıtımın söz konusu olduğu rahatsızlıklardan birisidir. Bazı bireylerde yıllar boyu hiç belirti vermezken, çok hafif seyredebilen öykülere de rastlanmaktadır. Kişinin uzunca bir süre çölyak olduğunu fark etmemesi mümkündür ve belirtileri de oldukça hafif bir şekilde görülmektedir.

Çölyak Hastalığı Nedenleri ve Alınacak Tedbirler Nelerdir?

çölyak hastalığı

Çölyak hastalığının genetik yatkınlıktan dolayı görülebildiğini belirtebiliriz. Ancak bunun yanı sıra çevresel faktörlerin, yani glutanli gıdalar tüketmenin de etkisi vardır. Çevresel faktörlere baktığınızda anne sütünün alınmaması, kullanılan mama türleri, günlük gluten miktarının fazlaca alınması, kullanılan tahıl türleri veya uzunca bir süre antibiyotik kullanımının etkili olduğuna şahit olabilirsiniz.

Bu tür durumlarda anne sütüne teşvik edilmesi, toplumun bilinçlendirilmesi ve tedaviye yönelik adımların atılması çölyak için alınacak tedbirler arasında yer almaktadır.

Çölyak Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Yaş ilerledikçe görülen belirtilerin de daha fazla olduğunu söyleyebiliriz. Çocuklarda karında ağrı ve şişlik, kronik ishal olması, huzursuzluk hissi, enfeksiyonun artması, gelişmede gerilik, kusmak ve kilo alamamak, boy uzamasında yavaşlık gibi şikayetler görülebilirken, yetişkinlik evrelerinde ise daha fazla belirtilere rastlanmaktadır.

Yetişkinlerde kasların zayıflaması ve kemik ağrıları, kansızlığın görülmesi, daha çok tuvalet ihtiyacı hissetmek, karaciğer hastalıkları, ağız içerisinde aft oluşması, gaz problemleri, sinirlilik ve cilt dökülmeleri, yukarıdaki belirtilerin dışında görülmektedir.

Yukarıda belirttiğimiz Çölyak belirtilerini incelediğinizde, bu tür durumları başka hastalıklarda da görebileceğinizi düşüneceksiniz. Bu nedenle de teşhisi zorlukla konmakta olan bir hastalıktır. Ancak önemli değişimlere neden olduğu için doğru bir şekilde teşhis konması gerekmektedir.

Çölyak Hastalığı Nasıl Tanı Konur? Riskleri Nelerdir?

Bu hastalığın tanısı için kan testleri, bazı özel serolojik testler yapılmakta olup, kesin tanı konması amacıyla ince bağırsak biyopsisi uygulanmaktadır. Tip 1 DM, Otoimmüntiroid, Otoimmün, Down, Turner, Willians Sendromları veya IgA eksikliği çölyak ile ilintili olan diğer hastalıklardır.

Eğer uzun vadede Çölyak tedavisine yönelik tedbirler alınmazsa büyüme geriliğine, Hipokrommikrositer ve Megoblastik anemiye, Otoimmün hastalıklarının artmasına, kemik erimesine, kısırlık, düşük veya depresyon gibi rahatsızlıkların görülmesine, lenfoma veya bağırsak kanserlerine yol açacaktır.

Çölyak Hastalığının Tedavisi var mı?

Bu hastalığın teşhisinin konmasının ardından izlenecek tek tedavi yöntemi gluten içerikli yiyeceklerden uzak durmaktır. Buğday, arpa, yulaf ve çavdar gibi gıdaları tüketmeyecek olan hastaların, hazır gıdaları alırken de içeriklerine dikkat etmesi gerekir ve glutensiz gıdaları tercih etmesi son derece önemidir.

Çölyak hastalarının tüketebileceği besinler arasında sebzeler, meyveler, bakliyatlar, zeytin, bal, yumurta, şeker, et, balık, tavuk, konserve çeşitleri, mısır unu, pirinç unu, patates ve evde hazırlanan baharatlar yer almaktadır.

Buğdayın, arpanın, çavdarın ve yulafın kullanılmasıyla hazırlanan tüm gıdalardan ise uzak durmaları gerekmektedir. Kurabiyeler, kek veya pastalar, çörekler, gofret, soslar, ketçap, bulgur pilavı, tarhana veya gluten içerikli tüm gıdalar bunlara dahildir. Galeta unu ile hazırlanan et ürünleri, mal kullanılan içecek ve sirke, puding, sakız, mayonez, dondurma gibi gıdalar da bunlar arasında yer alacaktır. Glutenle yapıştırılan kuruyemişlerin dışında işlem görmemiş olanlarının tercih edilmesi ise serbesttir.

Glutensiz diyet yapacak olanların doğal gıdalara önem vermesi gerekmektedir. Dışarıda yemek yerken seçimleri dikkatli yapması gerekir. Etiketsiz gıdaları tüketmemesi, ilaçların veya kozmetik ürünlerin gluten içeriklerine dikkat etmesi ve glutenli gıdalardan uzak durması gerekmektedir.

Uzman hekimlerin Çölyak hakkında görüşlerini almak ve uymanız gereken diyet listeleri hakkında fikir alabilmek için Üniversite hastanelerinin Endoktrinoloji, Gastroentroloji ve Metabolizma anabilim dallarına başvurabilirsiniz.

çölyak hastalığı